Wyniki egzaminu specjalizacyjnego pielęgniarek – wiosna 2025

Państwowy Egzamin Specjalizacyjny pielęgniarek (PES) jest zwieńczeniem długotrwałego szkolenia specjalizacyjnego pielęgniarek i położnych. Uzyskanie tytułu specjalisty po zdaniu PES oznacza nowe możliwości rozwoju zawodowego, większą samodzielność w podejmowaniu decyzji klinicznych oraz często awans i wyższe wynagrodzenie. W roku 2025 egzamin ten zyskuje szczególne znaczenie – rosnące zapotrzebowanie na wyspecjalizowane kadry pielęgniarskie sprawia, że coraz więcej osób decyduje się podnosić kwalifikacje. Ministerstwo Zdrowia zwraca uwagę, że w ostatnich latach liczba osób przystępujących do egzaminów specjalizacyjnych znacząco wzrasta. W odpowiedzi na te trendy zmienia się też otoczenie prawne – zadania zlikwidowanego w 2022 roku Centrum Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych (CKPPiP) przejął odtąd Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP), które nadzoruje przebieg egzaminów PES pielęgniarek. W przedmiotowym artykule omówiliśmy zdawalność PES pielęgniarek w 2025 roku, w sesji wiosennej.

Sesja wiosenna w 2025 roku przyniosła egzaminy w kilkunastu dziedzinach pielęgniarstwa – od internistycznego przez anestezjologiczne, chirurgiczne, pediatryczne, po specjalizacje niszowe jak pielęgniarstwo opieki paliatywnej czy epidemiologiczne. W całym kraju do egzaminów specjalizacyjnych w tej sesji przystąpiły tysiące pielęgniarek. Interesujące nas wyniki egzaminu specjalizacyjnego 2025 (sesja wiosenna) pokazują niemal pełen sukces zdających – w większości dziedzin niemal wszyscy uczestnicy uzyskali wynik pozytywny. W niniejszym artykule przyjrzymy się szczegółowo statystykom zdawalności w czterech najpopularniejszych specjalizacjach pielęgniarskich, omówimy jak wyglądał egzamin, porównamy wyniki oraz zastanowimy się nad przyczynami ewentualnych niepowodzeń.

Jak wygląda PES pielęgniarek?

Państwowy Egzamin Specjalizacyjny pielęgniarek i położnych (PES) ma formę testu pisemnego, który ma na celu weryfikację opanowania przez zdającą osobę specjalistycznej wiedzy i umiejętności z danego obszaru pielęgniarstwa. Egzamin odbywa się zwykle dwa razy do roku – w sesji wiosennej (najczęściej w marcu/kwietniu) oraz jesiennej. Przystąpić do niego mogą pielęgniarki i położne, które ukończyły wymagane szkolenie specjalizacyjne i zostały formalnie zakwalifikowane do egzaminu (poprzez złożenie wniosku w SMK i spełnienie wymogów formalnych). Po pomyślnej kwalifikacji kandydatki otrzymują termin i miejsce egzaminu.

Struktura egzaminu co do liczby pytań i czasu trwania jest jednolita dla wszystkich dziedzin. Test zawiera kilkaset pytań testowych jednokrotnego wyboru – w ostatnich latach to zazwyczaj około 140 pytań (choć w przeszłości bywało nawet 180 pytań) rozwiązywanych w ciągu 3 godzin. Pytania są układane przez specjalnie powołany zespół ekspertów z danej dziedziny. Aby uzyskać wynik pozytywny i tym samym zaliczyć egzamin, należy zdobyć ustalony próg punktowy – w sesji wiosennej 2025 próg wynosił 84 punkty, co stanowiło 60% maksymalnej liczby punktów. Każde pytanie jest punktowane jednakowo, a zatem wymagane było poprawne rozwiązanie co najmniej 84 z około 140 zadań testowych.

W praktyce większość zdających osiąga ten wynik z dużym zapasem punktów. Po zakończonym teście prace są sprawdzane, a wyniki egzaminu testowego publikowane są online – w przypadku tej sesji na stronie CMKP. Dla każdej specjalizacji udostępniono tabelę wyników indywidualnych oraz zbiorczą statystykę egzaminu, obejmującą liczbę osób zakwalifikowanych i podchodzących do egzaminu, liczbę zdających z wynikiem pozytywnym i negatywnym, a także ciekawostki takie jak najwyższy i najniższy uzyskany wynik punktowy czy średnia punktów. Wynik PES nie jest decyzją administracyjną – formalnie tytuł specjalisty zostaje nadany po dopełnieniu dalszych formalności (np. wydaniu dyplomu przez CMKP), jednak informacja o zdanym egzaminie stanowi faktyczne potwierdzenie zdobycia specjalizacji.

Sam przebieg egzaminu odbywa się w warunkach zbliżonych do innych egzaminów państwowych. Przed wejściem na salę sprawdzana jest tożsamość zdających (na podstawie dokumentu ze zdjęciem), obowiązuje zakaz wnoszenia pomocy naukowych i urządzeń telekomunikacyjnych. Pielęgniarki i położne rozwiązują test przy zachowaniu zasad dyscypliny egzaminacyjnej – nad prawidłowym przebiegiem czuwa państwowa komisja egzaminacyjna. Co ważne, od kilku lat po egzaminie zdający nie mają wglądu do treści pytań ani własnych odpowiedzi, co czasem budzi dyskusje. Pytania egzaminacyjne z poprzednich sesji są co prawda publikowane przez Centrum Egzaminów Medycznych (CEM), ale dopiero jakiś czas po zakończeniu sesji. Pomimo tych drobnych kontrowersji, PES pielęgniarek jest uważany za rzetelny sprawdzian – zdecydowana większość osób podchodzących do testu ocenia go jako trudny, ale sprawiedliwy.

Zdawalność PES pielęgniarek. Wyniki szczegółowe dla czterech najpopularniejszych specjalizacji

W sesji wiosennej, która odbyła się w 2025 roku największym zainteresowaniem cieszyły się cztery dziedziny: pielęgniarstwo internistyczne, anestezjologiczne i intensywnej opieki, psychiatryczne oraz chirurgiczne. Poniżej przedstawiamy statystyki egzaminu specjalizacyjnego pielęgniarek dla tych czterech obszarów, bazując na oficjalnych danych CMKP (dawniej CKPPiP).

Pielęgniarstwo internistyczne

Egzamin PES z pielęgniarstwa internistycznego odbył się 18 marca 2025 roku. Była to jedna z najliczniejszych grup – zakwalifikowano 497 osób, z czego do egzaminu finalnie przystąpiło 482 pielęgniarki (15 osób nie stawiło się na teście). Spośród zdających wynik pozytywny uzyskało 477 osób, co oznacza, że nie zdało jedynie 5 osób. Zdawalność wyniosła 98,96% – a zatem niemal 99% uczestniczek pomyślnie zaliczyło PES pielęgniarstwo internistyczne. Najwyższy wynik punktowy uzyskany z testu internistycznego to 136 punktów, zaś najniższy wynik wyniósł 44 punkty. Rozpiętość rezultatów jest zatem dość duża – od niemal perfekcyjnego wyniku (136 pkt to prawdopodobnie 97% poprawnych odpowiedzi) aż po rezultat znacząco poniżej progu zaliczenia (44 pkt). Średnia liczba punktów zdobytych przez zdających internę wyniosła 123,51, co wskazuje, że przeciętna zdająca odpowiedziała poprawnie na ok. 88% pytań egzaminacyjnych. Dane te robią wrażenie i pokazują wysoki poziom przygotowania zdających.

Pielęgniarstwo anestezjologiczne i intensywnej opieki

Egzamin specjalizacyjny z pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki (czyli popularnie anestezjologia) przeprowadzono 17 marca 2025 roku. Ta dziedzina okazała się najliczniejsza pod względem zdających – zakwalifikowano aż 542 osoby, z których 522 przystąpiły do egzaminu (20 osób nieobecnych). Wyniki były znakomite: 520 pielęgniarek zdało, tylko 2 nie uzyskały progu zaliczenia. Zdawalność wyniosła aż 99,62% – był to jeden z najwyższych odsetków spośród wszystkich specjalizacji w sesji wiosennej. Jeśli chodzi o osiągnięcia punktowe, egzamin z anestezjologii okazał się bardzo udany: najwyższy wynik to 136 punktów, najniższy zaś 69 punktów. Nikt więc nie zszedł poniżej 50% poprawnych odpowiedzi. Średnio zdające zdobyły 125,93 pkt na teście, co ponownie świadczy o bardzo dobrym przygotowaniu – przeciętny wynik odpowiada 90% prawidłowych rozwiązań. Wysoka zdawalność i świetne rezultaty w specjalizacji anestezjologicznej mogą wynikać z faktu, że jest to dziedzina wymagająca intensywnego kursu i praktyki, co skutkuje solidnym przygotowaniem do egzaminu.

Pielęgniarstwo psychiatryczne

Egzamin PES z pielęgniarstwa psychiatrycznego odbył się 3 kwietnia 2025 roku. Ta specjalizacja miała nieco mniejszą grupę zdających – zakwalifikowano 154 osoby, z czego do testu podeszło 149 pielęgniarek (5 nieobecnych). Tutaj wyniki były bezbłędne: wszystkie 149 osób uzyskały wynik pozytywny, a więc zdawalność wyniosła dokładnie 100%. To oznacza, że nikt z obecnych na sali egzaminacyjnej nie oblał testu z psychiatrii – ogromny sukces zdających i zapewne też szkoleniowców. Rozkład punktów również wygląda imponująco: najwyższy wynik osiągnięty na egzaminie psychiatrycznym to 137 punktów, zaś najniższy wynik spośród zdanych testów wyniósł 86 punktów. Co istotne, próg zaliczenia to 84 punkty, a zatem nawet najsłabszy rezultat niebezpiecznie zbliżył się do tej granicy (86 pkt to tylko o 2 więcej niż wymagane minimum). Niemniej jednak nikt nie znalazł się poniżej progu. Średnia punktacja egzaminu psychiatrycznego wyniosła 126,80, co oznacza, że przeciętnie zdający zdobywali 90% możliwych punktów. Taki wynik sugeruje, że pytania egzaminacyjne z psychiatrii mogły być nieco łagodniejsze lub też grupa zdających była bardzo dobrze przygotowana merytorycznie. Pielęgniarstwo psychiatryczne może przyciągać osoby szczególnie zmotywowane i zainteresowane tą dziedziną, co przekłada się na ich znakomite wyniki.

Pielęgniarstwo chirurgiczne

Egzamin z pielęgniarstwa chirurgicznego odbył się 19 marca 2025 roku. Jest to kolejna popularna specjalizacja kliniczna. Do egzaminu tego zakwalifikowano 366 osób, a ostatecznie przystąpiło 361 zdających (5 osób nie pojawiło się na teście). Wynik pozytywny uzyskało 360 osób, przy zaledwie 1 osobie z wynikiem negatywnym. Zdawalność egzaminu chirurgicznego wyniosła 99,72% – jest więc porównywalna z anestezjologią i również należy do najwyższych. W zakresie punktacji osiągnięto bardzo dobre rezultaty: najwyższy wynik to 137 punktów, najniższy zaś 73 punkty. Ten minimalny wynik (73 pkt) był poniżej progu zaliczenia 84 pkt, stąd jedna osoba nie zdała. Jednak cała reszta zdających znacząco przekroczyła wymagane minimum. Średnia liczba punktów na egzaminie chirurgicznym to 127,40, co przekłada się na około 91% poprawnych odpowiedzi przeciętnego zdającego. Chirurgia uchodzi za specjalizację wymagającą szerokiej wiedzy praktycznej i teoretycznej – wysokie wyniki mogą świadczyć zarówno o dobrej jakości szkoleń specjalizacyjnych, jak i o starannych przygotowaniach do testu (np. poprzez rozwiązywanie dostępnych baz pytań z poprzednich lat).

Porównanie zdawalności – która specjalizacja okazała się najtrudniejsza?

Analizując powyższe wyniki czterech najpopularniejszych dziedzin, rzuca się w oczy przede wszystkim bardzo wysoka zdawalność PES pielęgniarek we wszystkich tych specjalizacjach. W każdej z nich ponad 98% zdających osiągnęło wynik pozytywny. Dla porównania, w wielu egzaminach specjalizacyjnych lekarzy zdawalność potrafi być istotnie niższa, co pokazuje, że pielęgniarki przystępujące do PES są zazwyczaj doskonale przygotowane i zmotywowane.

Jeśli jednak pokusić się o wskazanie „najtrudniejszej” specjalizacji na podstawie statystyk, to byłoby nią prawdopodobnie pielęgniarstwo internistyczne. To właśnie w egzaminie internistycznym odnotowano najniższą zdawalność (98,96%) oraz największą liczbę osób, którym się nie powiodło (5 niezdanych). Co więcej, internistyka miała zdecydowanie najniższy wynik minimalny (44 pkt), podczas gdy w pozostałych omawianych dziedzinach najsłabsze wyniki oscylowały znacznie wyżej (69 pkt w anestezjologii, 73 pkt w chirurgii, 86 pkt w psychiatrii). Oznacza to, że w grupie internistycznej znalazły się co najmniej pojedyncze osoby, które miały duże trudności z testem, uzyskując wynik daleki od progu zaliczenia. Można spekulować, że ogromny zakres materiału internistycznego (obejmującego wiedzę o wielu chorobach wewnętrznych, farmakoterapii, opiece nad pacjentem internistycznym itp.) czyni ten egzamin wymagającym – kandydatki muszą przyswoić bardzo obszerną wiedzę, co nie każdemu udaje się w pełni.

Pozostałe trzy specjalizacje – anestezjologia, psychiatria, chirurgia – miały porównywalnie wysokie odsetki zdawalności (99,6–100%). Minimalnie niższy wskaźnik niż pozostałe dwie miał egzamin anestezjologiczny (99,62% zdanych) z dwiema osobami, które nie osiągnęły progu. Natomiast zarówno psychiatria, jak i pielęgniarstwo rodzinne (które również miało 100% zdawalności przy ponad 300 zdających) mogą poszczycić się kompletem zdających z sukcesem. Pielęgniarstwo chirurgiczne uplasowało się tuż za nimi z 99,7% zdawalności (1 osoba nie zdała).

Warto jednak zaznaczyć, że różnice w zdawalności rzędu 1–2% są statystycznie mało istotne przy tak dużych grupach. Wszystkie omawiane specjalizacje cechują się tak wysoką zdawalnością, iż trudno mówić tu o znacząco „łatwiejszych” lub „trudniejszych” egzaminach – każdy z nich został zdany przez przygniatającą większość uczestników. Jeśli mierzyć trudność egzaminu liczbą uzyskanych punktów, to paradoksalnie internistyczny miał też najniższą średnią (123,5 pkt), podczas gdy np. chirurgia i psychiatria ~127 pkt. To również wskazuje, że internistyka mogła sprawić nieco więcej problemów części zdających (być może pytania były bardziej szczegółowe?). Niemniej jednak, wszystkie cztery egzaminy zakończyły się ogólnym sukcesem uczestniczek i uczestników.

Najtrudniejszą specjalizacją wiosennej sesji 2025 można uznać pielęgniarstwo internistyczne, ale różnica w stosunku do innych dziedzin jest nieznaczna i wynika głównie z obecności kilku słabszych wyników. Generalnie zdawalność PES pielęgniarek w 2025 roku jest imponująco wysoka we wszystkich popularnych specjalizacjach, co dobrze świadczy o poziomie szkolenia i zaangażowaniu zdających.

Przyczyny niepowodzeń – dlaczego niektórym się nie udało?

Choć odsetek osób, które nie zaliczyły egzaminu, jest bardzo mały, warto zastanowić się nad przyczynami niepowodzeń w tych nielicznych przypadkach. Co sprawiło, że pojedyncze pielęgniarki spośród setek koleżanek i kolegów jednak nie zdały egzaminu specjalizacyjnego?

Możliwych powodów jest kilka. Po pierwsze, zakres materiału – specjalizacje pielęgniarskie, takie jak internistyczna czy chirurgiczna, obejmują niezwykle szeroką wiedzę. Mimo ukończenia kursu specjalizacyjnego, nie każdemu udaje się opanować cały materiał jednakowo dobrze. Egzamin może zawierać pytania z mniej praktykowanych obszarów danej dziedziny. Jak wskazywały w poprzednich latach niektóre pielęgniarki, zdarza się, że pytania wykraczają poza codzienną praktykę pielęgniarską i zahaczają o wiedzę stricte lekarską lub bardzo szczegółowe zagadnienia teoretyczne. Taka konstrukcja testu bywa frustrująca – jeżeli ktoś trafi na serię pytań z tematów, w których czuje się mniej pewnie, może mieć problem z osiągnięciem progu zaliczenia.

Po drugie, przygotowanie indywidualne i doświadczenie. Mimo odbycia obowiązkowych zajęć specjalizacyjnych, duża część sukcesu zależy od samodzielnej nauki przed egzaminem. Pielęgniarki często łączą intensywną pracę zawodową z nauką, co bywa trudne. Osoby, które nie znalazły dość czasu na powtórki lub nie przerobiły dostatecznej liczby testów z poprzednich lat, mogły nie utrwalić potrzebnej wiedzy. Widać to np. w przypadku internistyki – być może kilka osób z tej ogromnej grupy zlekceważyło niektóre działy materiału, czego skutkiem był wynik 40-50 punktów i brak zaliczenia. Doświadczenie zawodowe także ma znaczenie: pielęgniarka pracująca na co dzień np. na oddziale internistycznym może łatwiej przyswoić wiedzę kliniczną niż ktoś, kto odbył specjalizację, ale pracuje np. w poradni i nie ma na co dzień styczności z cięższymi przypadkami chorób wewnętrznych.

Po trzecie, stres egzaminacyjny i czynniki losowe. Egzamin to sytuacja jednorazowa – stres, niewyspanie, gorszy dzień zdrowotnie mogą obniżyć koncentrację i skutkować popełnianiem błędów nawet w znanych zagadnieniach. W takiej masie zdających zawsze znajdzie się ktoś, komu noga się powinęła z przyczyn niezwiązanych z brakiem wiedzy. Warto zauważyć, że niektóre z osób, które nie zdały, to być może były już kolejne podejścia – zdarzają się przypadki, że ktoś podchodzi do PES ponownie po wcześniejszym niepowodzeniu. Statystyki z ubiegłych lat wskazywały, że część niezdających to niestety osoby, które powtarzały egzamin i ponownie sobie nie poradziły, podczas gdy większość nowych kandydatów zdawała. Powody mogą tkwić głębiej – np. problemy z efektywną nauką, brak wiary we własne siły, czy też nieopanowanie kluczowych kompetencji nawet pomimo odbycia szkolenia.

Podsumowując, przyczyny niepowodzeń na egzaminie specjalizacyjnym pielęgniarek to najczęściej kombinacja niedostatecznego przygotowania (czy to z powodu braków w nauce, czy mniej efektywnego kursu), wysokiego poziomu trudności niektórych pytań oraz czynników stresowych. Na szczęście skala tych niepowodzeń jest minimalna – w wiosennej sesji 2025 tylko kilka osób nie zdało egzaminu, co przy kilkuset zdających jest wynikiem niemal marginalnym. Niemniej, każda taka sytuacja to ważna wskazówka, by analizować i doskonalić zarówno programy kształcenia, jak i strategie przygotowania do PES.

Rekomendacje dla przyszłych zdających

Analiza wyników z wiosny 2025 roku prowadzi do optymistycznego wniosku: zdawalność egzaminu specjalizacyjnego pielęgniarek jest bardzo wysoka, a więc przy odpowiednim zaangażowaniu szanse na sukces są znakomite. Oto kilka praktycznych rekomendacji dla pielęgniarek i położnych planujących podejść do PES w przyszłości, aby dołączyć do grona tych, którzy zdają go za pierwszym podejściem:

• Rozpocznij przygotowania odpowiednio wcześnie. Materiał do opanowania jest obszerny, zwłaszcza w specjalizacjach internistycznej czy chirurgicznej. Warto rozplanować naukę na wiele miesięcy, systematycznie przerabiając kolejne bloki tematyczne. Unikaj zostawiania nauki na ostatnią chwilę – specjalizacja to maraton, nie sprint.
• Wykorzystaj dostępne bazy pytań i materiały ze szkoleń. Po ukończeniu kursu specjalizacyjnego zbierz notatki, prezentacje i zalecane podręczniki. Sięgnij też koniecznie po pytania z poprzednich egzaminów PES dostępne na stronie CEM. Rozwiązując je, oswoisz się z formatem pytań i zidentyfikujesz ewentualne braki w wiedzy. Wiele pytań powtarza się lub ma podobny schemat z sesji na sesję, więc to bardzo cenna pomoc naukowa.
• Organizuj grupy nauki lub konsultacje z koleżankami. Wspólna nauka z innymi osobami z kursu specjalizacyjnego pomaga utrwalić wiedzę. Można nawzajem się przepytywać, wyjaśniać trudniejsze zagadnienia i dzielić materiał do opracowania. W grupie łatwiej też zmotywować się do regularnej nauki.
• Zwróć uwagę na zalecane podręczniki i literaturę. W materiałach informacyjnych do każdego PES wskazana jest lista literatury (np. w specjalizacji internistycznej polecana jest książka Pielęgniarstwo internistyczne pod red. Talarskiej i Zozulińskiej). Postaraj się przynajmniej przejrzeć te kluczowe pozycje – pytania egzaminacyjne często są układane w oparciu o te właśnie źródła. Jeśli któryś temat nie był dokładnie omawiany na kursie, zajrzyj do książki, by uzupełnić wiedzę.
• Ćwicz odporność na stres i tempo pracy. Samo posiadanie wiedzy to jedno, ale na egzaminie liczy się również umiejętność jej wykorzystania pod presją czasu. W 140 minut musisz odpowiedzieć na 140 pytań, co daje średnio minutę na pytanie – włącznie z przeniesieniem odpowiedzi na kartę. To niewiele, zwłaszcza gdy pytanie jest opisowe. Ćwicz rozwiązywanie testów na czas, staraj się robić to w warunkach zbliżonych do egzaminu (cisza, ograniczony czas, żadnych pomocy). Dzięki temu w dniu PES zaskoczy Cię mniej rzeczy. Naucz się także technik radzenia sobie ze stresem (np. ćwiczenia oddechowe, pozytywne wizualizacje). Pamiętaj, że zdawalność PES pielęgniarek jest tak wysoka, bo większość osób jest świetnie przygotowana – Ty też będziesz, jeśli włożysz w to pracę.
• Dbaj o siebie przed egzaminem. Bezpośrednio przed testem zadbaj o wypoczynek i zdrowie. Ostatni dzień przeznacz raczej na relaks i lekkie powtórki niż na intensywne zakuwanie do nocy – na tym etapie lepiej upewnić się, że jesteś w dobrej formie psychicznej i fizycznej. Weź na egzamin butelkę wody, coś słodkiego dla podtrzymania energii i wygodny długopis.

Stosując się do powyższych zaleceń, masz dużą szansę dołączyć do grona ponad 99% koleżanek i kolegów, którzy zdają egzamin specjalizacyjny pielęgniarek i uzyskują upragniony tytuł specjalisty.

Podsumowanie

Wyniki egzaminu specjalizacyjnego w sesji wiosennej w 2025 roku napawają optymizmem. Statystyki pokazują, że pielęgniarki świetnie radzą sobie z wyzwaniem PES – w czterech przeanalizowanych, najpopularniejszych specjalizacjach (internistycznej, anestezjologicznej, psychiatrycznej i chirurgicznej) zdawalność wyniosła od około 99% do 100%. Oznacza to, że zdecydowana większość uczestników egzaminu osiągnęła sukces i dołączyła do elitarnego grona specjalistów w swojej dziedzinie. Tak wysoka zdawalność PES pielęgniarek świadczy zarówno o jakości kształcenia podyplomowego, jak i o determinacji oraz profesjonalizmie samych zdających. Należy również nadmienić, że tak dobre wyniki zostały osiągnięte ponieważ pielęgniarki w dużej mierze rozwiązywały testy do specjalizacji, co pozwoliło im przyswoić i utrwalić materiał niezbędny do zdania PES.

Oczywiście, niewielki odsetek niepowodzeń przypomina, że egzamin nie jest formalnością – wymaga solidnej nauki i skupienia. Najtrudniejszym wyzwaniem okazało się wiosną 2025 roku prawdopodobnie PES pielęgniarstwo internistyczne, gdzie zanotowano kilka niezdanych i najniższy wynik punktowy (44 punktów). Niemniej nawet tam zdawalność sięgnęła 99%. W pozostałych dziedzinach (anestezjologia, chirurgia, psychiatria) prawie wszyscy zdali bez problemu, a minima punktowe były znacznie wyższe (ponad 70 punktów). Wiele wskazuje na to, że dobre przygotowanie – wsparte odpowiednimi materiałami, szkoleniami i własną pracą – gwarantuje sukces.